Het lijkt wel of het er elk jaar meer zijn. In grote getalen komen de van origine trekkende ganzen niet meer alleen overwinteren, een riviertje als de Aa blijkt voor sommigen een prima permanente residentie. Ze worden ‘overzomerende’ ganzen genoemd.
Het Aawater is geweldig en vanaf de oever krijgen ze soms hele broden toegeworpen. Bovendien ligt een enorm sanitair vlot voor ze klaar. Een en ander is niet zonder gevaar. Vooral op zaterdagochtend is er weinig sprake van relaxed ronddobberen en moet er soms stevig gelaveerd worden om alle riemen te ontwijken. Gelukkig varen er geen achten.
Soepgans of Parkgans
Wat we op de Aa tegenkomen is voornamelijk de gedomesticeerde variant van overblijvende Grauwe Ganzen: de Soepgans oftewel Parkgans (soms zelfs Anser Unox) genaamd. Verder zijn er witte Boerenganzen (niet te verwarren met de Sneeuwgans), die gehouden werden voor het dons en de eieren of dienden als beveiligingssysteem. Toen de ganzenboerderijen verdwenen en de dieren ook als waakhond in onbruik raakten, werden ze soms losgelaten of konden ontsnappen. Ze vestigden zich in een waterrijke omgeving liefst in de buurt van steden of boerderijen. Daar valt meestal wel iets te eten. Doordat de vogels geregeld samen met ‘echte’ Grauwe Ganzen of andere ganzen nestelen, is er een hele ‘hybridenzwerm’ ontstaan met allerlei kleurvariaties.
Tussen de Kennedybrug en de fietsbrug huist een kolonie Canadese ganzen (Branta canadensis). Deze grijsbruine exoot heeft een zwarte kop en hals met een duidelijke witte halsvlek. Zijn het rustzoekers? Dit is namelijk precies het traject waar wij vanwege geluidsoverlast voor de omwonenden liever niet coachen.
Eigen stek
Ganzenpaartjes zijn gesteld op hun eigen stek. Ze broeden met soortgenoten in een losse kolonie, die met vereende krachten eventuele indringers, luidkeels op een afstand houdt. Met name in het broedseizoen kunnen ze behoorlijk gaggelen, gakken, gakkeren, snateren, kwekken of sissen. Je kunt er maar beter met een ruime boog omheen roeien. Meestal hebben ze één broedsel van vier tot negen eieren per jaar. De zorg voor hun jongen besteden ze soms uit. Je ziet dan bijvoorbeeld een koppel met wel vijftien kuikens. Na het broeden blijven ze graag op dezelfde locatie. Dit geldt ook voor paartjes die niet gebroed hebben. Niet iedereen is even blij met zo’n groep lawaaischoppers in de achtertuin.
Elke ochtend treffen we de resultaten aan op ons vlot. In de loods staat een leger bezems klaar waarmee de praktisch 100% vegan ganzenpoep met vereende krachten relatief snel te verwijderen is. Sla je slag!
Ganzenmenu
Ganzen houden het, een enkele eiwitrijke snack (worm of insect) daargelaten, op een vegetarisch menu van gras, plantenwortels, zaden, vruchten en jonge scheuten (van onder meer riet). In de winter ook oogstresten van graan, maïs, groentes etc. op akkers. Ze nuttigen hun maaltijd voornamelijk ’s nachts en een flinke zwerm kan dan aardig wat economische schade aanrichten op een grasland of graanakker.
Ganzenvraagstuk
Behalve voor geluidsoverlast en landbouwschade kunnen de vogels in de buurt van vliegvelden een gevaar vormen voor de luchtveiligheid. Amper veertig jaar geleden in Nederland nog een zeldzame inheemse broedvogel, is de tegenwoordig veelvoorkomende Grauwe Gans nog steeds een beschermde diersoort. Moeten ze nu vanwege de overlast met hele groepen tegelijk worden verplaatst of worden bestreden en zo ja, hoe dan? De meningen zijn hierover vooralsnog verdeeld. De jacht op Grauwe Ganzen is op provinciaal niveau geregeld en slechts onder voorwaarden mogelijk. Hetzelfde geldt voor de Canadese gans. De Soep- of Parkgans geniet dit privilege in mindere mate.
In het gebied rond Schiphol is naast beheer door middel van jacht een pakket aan preventieve maatregelen ingezet, zoals de aanplant van voor ganzen minder aantrekkelijke gewassen, het versnelt onderploegen van graanstoppels en een vogelradar.
De tegenwoordig meest voorkomende gans van het geslacht Anserinae Anser is de Grauwe Gans. Je herkent hem aan zijn bruingrijze lichaam met stevige oranje poten en dito snavel.
Ganzen op het menu
Wil je een overheerlijke ganzenkroket bakken, raadpleeg voor een exclusief recept dan een van de leden van Tokyo 2020. Tijdens verschillende roei-evenementen bewees deze ploeg zich als absolute expert op dit gebied. Willen ze het niet onmiddellijk prijsgeven, bied dan aan ze een keer te sturen of trakteer ze op een kopje thee in de Hertog Inn.
Marion Aarts